Programma

november 25, 2019
sprekers
Plenaire sprekers
november 24, 2019
thema
Congresthema
november 26, 2019

Programma Tweede Trauma Informed Practice Conferentie

Donderdag 23 oktober 2020

9.00
Inschrijven, thee en koffie

09.30
Welkom en toelichting op het programma door de dagvoorzitter
Drs. Kees Lemke, psychiater en coach, voorheen bestuurder in de GGZ, voorzitter Actieplatform Herstel voor Iedereen, zelfstandig werkzaam bij Mentaalherstel.

09.40
De relatie tussen een Licht Verstandelijke Beperking en vroegtijdige negatieve kindheidservaringen (ACE’s)
Prof. dr. Xavier Moonen, Bijzonder Hoogleraar Universiteit van Amsterdam, Bijzonder Lector Zuyd Hogeschool Heerlen, Koraal Expertisecentrum Oisterwijk.

10.25
Effecten van vroege negatieve ervaringen op de ontwikkeling van biologische systemen
Dr. Lex Wijnroks, ontwikkelingsneuropsycholoog, universitair hoofddocent Opleiding pedagogische wetenschappen, Universiteit Utrecht.

11.10
Pauze, koffie en thee

11.40
Trauma, kameleon in de psychiatrie?
Drs. Jeanet Nieuwenhuis, psychiater, promovenda LVB in specialistische GGZ, junior onderzoeker (v)GGNet Warnsveld.

12.25
Mag ik er zijn!
Valkuilen, moeilijkheden en mogelijkheden in een therapie met een vrouw met een hechtingsstoornis, PTSS en …. een verstandelijke beperking.
Mw. Kim Bronsaer, ervaringsdeskundige opgeleid aan de Fontys Hogeschool en Erna van Dijk speltherapeut bij o.a. Lunetzorg.

12.50
Pauze, lunch

13.50
De negatieve spiraal doorbreken: diagnostiek en behandeling van vroegkinderlijke chronische traumatisering bij mensen met een LVB.
Dr. Liesbeth Mevissen, Klinisch Psycholoog, orthopedagoog generalist, psychotraumatherapeut NtVP en EMDR-supervisor. Senior onderzoeker Kenniscentrum van Trajectum te Zwolle (en vanaf januari 2020) zelfstandig gevestigd als supervisor, docent, behandelaar en consulent op het gebied van psychotrauma, in het bijzonder als er sprake is van een verstandelijke beperking of autisme.

14.35
Behandeling van complex trauma bij vroeg getraumatiseerde volwassenen met een LVB: “Slapende honden? Wakker maken!”
Drs. Barbara van Blanken, GZ-psycholoog/EMDR-practitioner bij het Centrum Verstandelijke Beperking en Psychiatrie van GGZ-Drenthe.

15.10
Pauze, koffie en thee

15.40
Vroeg seksueel misbruik bij mensen met een licht verstandelijke beperking, regie over eigen lichaam; de inzet van bewegings- en lichaamsgerichte therapie.
Dr. Mia Scheffers, associate lector Lectoraat Bewegen, gezondheid en welzijn Hogeschool Windesheim Zwolle. Projectleider onderzoek ‘Seksueel trauma bij mensen met een licht verstandelijke beperking: de inzet van psychomotorische therapie’.

16.25
Theatre Hotel Courage
Het theater van Theatre Hotel Courage is een zeer virtuoos, niet-rationeel en tragikomisch theater dat verbindt vanuit speelsheid en op die manier lastige en urgente thema’s aanboort en toegankelijk maakt voor een breed publiek. Vandaag theater gebaseerd op het thema van deze dag.

16.50
Afsluiting, Drs. Kees Lemke dagvoorzitter.

17.00
Einde en borrel na

Over de lezingen

Lezing 1.
De relatie tussen een Licht Verstandelijke Beperking en vroegtijdige negatieve kindheidservaringen (ACE’s) (Prof. Dr. Xavier Moonen)
Licht Verstandelijke Beperking (LVB) is lang niet altijd een aangeboren, onveranderlijke eigenschap en de term LVB moet gehanteerd worden als een dynamisch begrip. Deze mensen functioneren op het niveau van een LVB. En dat kan tijdelijk zijn, of op latere leeftijd verworven worden, bijvoorbeeld na vroege traumatische ervaringen zoals lichamelijke en emotionele mishandeling en verwaarlozing, seksueel misbruik. In de lezing wordt ingegaan op het ontstaan bij en de invloed van Adversed Childhood Events (ACE) op kinderen. Dit is een relatief nieuw en belangrijk veld van onderzoek waarbij ook gekeken wordt naar jeugdtrauma’s en hun samenhang met psychische, fysieke en sociale problemen in de volwassenheid. De verschillende oorzaken van LVB, het belang van het onderkennen van ACE’s en de consequenties hiervan voor begeleiding en behandeling van kinderen en volwassenen worden belicht.

Lezing 2.
Effecten van vroege negatieve ervaringen op de ontwikkeling van biologische systemen (Dr. Lex Wijnroks)
De wetenschappelijke kennis over de invloed van stress en trauma op de ontwikkeling van verschillende biologische stress-gerelateerde systemen, zoals de hersenen, het immuunsysteem, het spijsverteringssysteem, en de hormonale systemen is de laatste jaren enorm toegenomen. Deze systemen zijn nauw met elkaar verbonden. De ontwikkeling van deze systemen begint tijdens de zwangerschap en stabiliseert zich binnen een paar jaar. De kwaliteit van de opvoeder-kind relatie speelt daarin een belangrijke rol. Door vroege stress en trauma kunnen zogenaamde programmeringseffecten in deze systemen optreden, die vaak onomkeerbare gevolgen hebben voor de latere lichamelijke en geestelijke gezondheid. Wordt behandeling pas na deze programmeringsfase gestart, dan is alleen een intensieve, langdurige en dus kostbare behandeling nog effectief. Er zijn voldoende redenen om aan te nemen dat bij een meerderheid van de jongeren met een lichte verstandelijke beperking de problemen die zij ervaren het gevolg zijn deze programmeringseffecten. De consequentie is dat vol ingezet moet worden op preventie van stress tijdens de zwangerschap en het ondersteunen van kwetsbare ouders in de opvoeding van hun kind.

Lezing 3.
Trauma, kameleon in de psychiatrie? (Drs. Jeanet Nieuwenhuis)
Tot voor kort was het cognitief functioneren een blinde vlek in de algemene psychiatrie, terwijl een lagere intelligentie grote invloed heeft zowel op de symptoompresentatie, diagnostiek als vraagt om een aangepaste (trauma) behandeling. In deze presentatie worden onderzoeksresultaten gepresenteerd over het veelvuldig voorkomen van LVB in de psychiatrie in verschillende settingen. Vanuit onderzoek (Nieuwenhuis en anderen, artikel ingediend) met de SCIL (Screener voor Intelligentie en Leerproblemen) is er aanwijzing dat binnen de S-GGZ 27 % van de patiënten op de polikliniek, 41% binnen FACT, 43 % op opname afdelingen en 67% bij de langdurig verblijf afdelingen functioneert op LVB-niveau. Er wordt stilgestaan bij het multicenter onderzoek (Nieuwenhuis e.a. (European Journal of Psychiatry, februari 2019) naar het voorkomen van trauma en LVB binnen vier FACT-teams bij GGZ Oost Brabant en GGNet Apeldoorn en wat dit betekent voor de dagelijkse behandelpraktijk. Aan de hand van de presentatie van een aantal gevalsbeschrijvingen wordt duidelijk gemaakt hoe verschillend symptomen van trauma zich kunnen presenteren en dat traumabehandeling steeds maatwerk is. Zeker bij vroeg trauma als ‘kameleon in de psychiatrie’.

Lezing 4.
Mag ik er zijn! Valkuilen, moeilijkheden en mogelijkheden in een therapie met een vrouw met een hechtingsstoornis, PTSS en …. een verstandelijke beperking (Kim Bronsaer en Erna van Dijk)
Kim werd niet gedragen toen ze het als baby nodig had om een veilige plek te hebben in de armen van mensen die haar lief hadden. Haar opvoeders konden het niet aan. “Niemand kan mij aan en ik heb iemand nodig die mij aankan”, zegt Kim steeds. Kim werd niet gedragen en nu misdraagt zij zich. “Ik weet wel dat ik complex ben.” Kim laat met haar manier van leven en omgaan met mensen haar onverdraagbaarheid zien. “Ik moet die gewoon niet. Die komt er bij mij niet in”, zegt Kim bij iedere persoon. Voor stabilisering van haar dagelijkse leven was het nodig dat Kim hulp ging accepteren. Haar onveilige hechting maakte juist dat zij geen hulpverlener kon verdragen. “Je bent de beste therapeut die ik ken maar ga alsjeblieft op vakantie. Dan heb ik eindelijk rust.”. Kim en speltherapeute Erna nemen U mee in hun pogingen om een veilig hechtingsproces aan te gaan: een proces van afwijzing en toch doorgaan. Kim mag er nu wel zijn, met haar levensverhaal, haar verstandelijke beperking en gedrag van afwijzing en niet aankunnen. Lukt het om de hechtingscirkel van onveiligheid te doorbreken?

Lezing 5.
De negatieve spiraal doorbreken: diagnostiek en behandeling van vroegkinderlijke chronische traumatisering bij mensen met een LVB (Dr. Liesbeth Mevissen)
Mensen met een LVB zijn veel vaker slachtoffer van onder andere sexueel misbruik, mishandeling en verwaarlozing dan mensen zonder een LVB. Vanwege hun cognitieve beperkingen en een vaak weinig steunende omgeving kunnen zij schokkende gebeurtenissen moeilijker op eigen kracht verwerken. Chronische posttraumatische stress klachten komen bij volwassenen met een LVB dan ook veel voor maar worden meestal niet gezien, laat staan behandeld. In deze lezing krijgt u een beeld van de omvang en ernst van deze problematiek, waarom het vaak niet wordt gezien, en welke mogelijkheden er zijn voor traumadiagnostiek en -(intensieve) behandeling. Gegevens uit recent wetenschappelijk onderzoek worden gecombineerd met ervaringen en videobeelden uit de praktijk. Er is speciale aandacht voor gezinsgerichte interventies om het proces van intergenerationele overdracht van trauma en daarmee samenhangende uithuisplaatsing van kinderen te doorbreken.

Lezing 6.
Vroeg seksueel misbruik bij mensen met een licht verstandelijke beperking. Regie over eigen lichaam; de inzet van bewegings- en lichaamsgerichte therapie. [Dr. Mia Scheffers)
Mensen met een licht verstandelijke beperking hebben meer kans om slachtoffer te worden van seksueel misbruik dan mensen met een (boven)gemiddeld IQ. Over de behandeling van seksueel trauma bij mensen met een licht verstandelijke beperking is nog weinig bekend. Bij seksueel trauma zijn aandacht voor het lichaam, het terugkrijgen van de regie over het eigen lichaam, het leren aangeven van grenzen en het leren reguleren van spanning en emoties belangrijke thema’s. In deze lezing wordt ingegaan op de mogelijkheden van Psychomotorische therapie (PMT) waarbij op methodische wijze met gebruik van ervaringsgerichte interventies gewerkt wordt aan de beleving van het eigen lichaam en het onderzoeken van alternatieve gedragspatronen. Specifiek wordt ingegaan op actueel onderzoek naar een psychomotorisch observatie- en screeningsprotocol gericht op de diagnostiek van seksueel trauma bij mensen met LVB.

Afsluitend: Theatre Hotel Courage (THC), is het theatergezelschap van Katrien van Beurden. Samen met haar kernteam, bestaande uit o.a. Anne Fé de Boer, Remy van Kesteren, Sacha Muller, Thomas van Ouwerkerk en Peter Vigh, verzamelt ze verhalen van over de hele wereld. Deze verhalen krijgen gestalte in een eigen ontwikkelde theaterstijl met archetypische maskers. De maskers vertegenwoordigen de mensheid met personages uit alle lagen van de samenleving, zoals de oude vrouw, de dictator, de manager en de vluchteling. De universele karakters worden op virtuoze wijze gespeeld door de acteurs. In een volstrekt lege ruimte brengen zij samen met de muzikanten – met alleen mime, muziek en de maskers – de verzamelde verhalen tot leven. Verhalen vanuit de vraag hoe iedereen probeert te overleven in de wereld van vandaag.

Het theater van THC is een zeer virtuoos, niet-rationeel en tragikomisch theater dat verbindt vanuit speelsheid en op die manier lastige en urgente thema’s aanboort en toegankelijk maakt voor een breed publiek.

Comments are closed.